هفت کشور

Seven Countries

پس از پدید آمدن تارنمای خردگان، بسیاری از نوشتارهای این تارنگار به خردگان واگذار شد

جشن شهریورگان
فرستنده : مجید خالقیان - ساعت ۱۱:۳۱ ‎ب.ظ روز جمعه ۳ شهریور ۱۳٩۱

شهریورگان جشن ویژه بینوایان است و گویا ایرانیان یاری کردن به بینوایان را نوعی شادی می دانستند.

در گاهشماری ایرانی روز چهارم هر ماه شهریور روز نام دارد.

برای دیدن نام روزها در گاهشماری ایرانی بنگرید به: نام روز های ماه در گاهشماری ایرانی

 

جشن شهریورگان در شهریور روز (روز چهارم) از شهریور ماه است و به امشاسپند شهریور تعلق دارد که مظهر سلطنت آسمانی و قدرت رحمانی است.

چهارم شهریور را زادروز داراب نیز دانسته اند که برخی این روز را به کوروش بزرگ مرتبط می دانند. 

برای دانش بیشتر بنگرید به: زادروز کوروش بزرگ، هفتم آبان یا چهارم شهریور؟!


شهریور و امشاسپندان

شهریور که نام اوستایی آن خشَترَوَئیریَه می باشد، به معنی کشور(شهر) برگزیده یا پادشاهی آرزو شده است و این نام یاد آور پادشاهی دادگسترانه خداوند است.

شهریور یکی از هفت امشاسپند می باشد و این فرشته مظهر سلطنت آسمانی و قدرت رحمانی است و همیشه خواهان فر و بزرگی و نیرومندی می باشد، در جهان مادی نگهبان زر و سیم و فلزات دیگر است و دستگیری بینوایان و فرشته ی رحم و مروّت است. پادشاهان دادگر در تحت حمایت این فرشته ی توانا هستند.

تمام ایزدانی که در اندیشه و آیین ایرانیان جای داشته اند بیشتر شبیه مفاهیم والای عرفانی و فلسفی می باشند و شاید به مرور زمان شکل فرشته و ایزد به خود گرفتند. این موضوع با توجه به گات ها بیان می شود که از کهن ترین متون ایرانی است و در آن امشاسپندان حالت ایزد ندارند و به عنوان صفات خدای جهان آفرین بیان شده اند و رسیدن به هر یک از امشاسپندان به منزله قدمی در راه کمال است.

برای دانش بیشتر درباره هفت امشاسپندان بنگرید به: هفت

 

آیین شهریورگان

ایرانیان شهریور روز از شهریور ماه را برای گرامی داشت شهریور جشن می گرفتند. استاد عبدالعظیم رضایی در کتاب اصل و نسب و دین های ایرانیان باستان می نویسد: «این در این روز به فقرا احسان و اطعام می کردند. برای جشن شهریورگان از دو راه دیگر می توان برتری و فضیلت قائل شد اول اینکه در این ماه محصولات کشت و زرع جمع آوری می شود و چون برای بدست آوردن نتیجه ی هر کاری جشن و شادی لازم است ، لذا شهریورگان به مناسبت نتیجه گرفتن از نعمت کشت و کار و به دست آمدن محصولات به خصوص برای کشاورزان بهترین جشن و شادی است ، در واقع جشن سرخرمن می باشد . دوم اینکه در این ماه پاییزه کاری شروع می شود و چون هر کار نیکی را باید با شادی آغاز کرد، از این لحاظ شهریورگان را می توان آغاز فصل جدید دیگری از هنگام کشت و زرع دانست و آن را مورد احترام قرار داد. با دلایلی که گفته شد جشن شهریورگان به خصوص برای کشاورزان از لحاظ جمع آوری محصول و بدست آوردن خرمن و همچنین از نقطه نظر شروع بکاشت پاییزه بهترین جشن و شادمانی است و به همین جهت است که نسبت به آن احترام زیاد قائل هستند و با شادی فراون مراسم آن را به جا می آورند و خداوند بزرگ را ستایش و نیایش می کنند که برای آنها مائده ی زمینی فراهم آورده است.»

عبدالعظیم رضایی، ص ۴۹۲

کوروش بزرگ و سربازانش در حال یاری رساندن به بابلیان

 

شهریورگان در منابع

برهان درباره این روز می گوید:

شهریور، نام ماه ششم باشد از سال شمسی و آن بودن آفتاب است در برج سنبله و نام فرشته ای است موکل بر آتش و موکل بر جمیع فلزات و تدبیر امور و مصالح شهریور که روز چهارم است از ماه شمسی بدو تعلق دارد، در این روز مغان جشن کنند و عید سازند، به سبب آنکه در این روز، تولد داراب واقع شده است.

 

ابوریحان بیرونی که پژوهش گسترده ای درباره جشن های اقوام گوناگون انجام داده است درباره شهریورگان می نویسد:

شهریور ماه، ذور چهارم آن روز شهریور است و این روز عید است و چون باز دو نام با هم توافق کرده آن را شهریورگان نامند و معنای این لفظ، دوستی و آرزو است و شهریور فرشته ای است که به جواهر هفتگانه که طلا و نقره و دیگر فلزات که قوام صنعت و دنیا و مردم بدان است موکل است.

 

بیرونی به نقل از زادویه ۱ می نویسد:

این روز را آذر جشن می گویند و این روز برای آتش هایی که در خانه های مردم است عید است و این عید در قدیم آغاز زمستان بوده و در این عید آتش های بزرگ در خانه ها می افروختند و عیادت خداوند و ستایش او را زیاد می نمودند و برای صرف غذا و دیگر شادمانی ها به گرد هم جمع می آمدند و می گویند که این آتش را برای رفع سرما و یبوستی که در زمستان حادث می شود می افروختند و می گفتند انتشار حرارت چیزهایی را که برای نباتات زیان آور باشد دفع می کند.

ترجمه آثار الباقیه عن القرون خالیه ابوریحان بیرونی، ص ۲۵۱

نماد شهریورگان

به گفته بندهش، گیاه شاهسپرغم ویژه امشاسپند شهریور است.

رساله خسرو و ریدگ، در مورد این گیاه می گوید:

بوی شاهسپرم چونان بوی گرامیان است و بوی یاسمین خوشبوی چونان بوی خدایی(پادشاهی) است.

 

پانویس:

۱- زادویه ی شاهویه موبدی زردشتی بوده است که همزمان با ابوریحان بیرونی می زیسته و بسیاری از اطلاعات زردشتی را همو به ابوریحان داده است.

 


بن مایه ها:

بیرونی. مترجم: اکبر داناسرشت. ترجمه آثارالباقیه عن القرون الخالیه. تهران: کتابخانه خیام به شرکت مترجم. چاپخانه شرکت طبع کتاب، ١٣٢١

فریدون جنیدی. زروان. چاپ اول، تهران: بنیاد نیشابور، ١٣۵٨.

عبدالعظیم رضایی. اصل و نسب و دین های ایرانیان باستان. چاپ ششم، تهران: دُر، ۱۳۸۱، ISBN 964-6786-14-6.

 

تاریخ انتشار نخستین: ٣ شهریور ١٣٨٨         تاریخ آخرین به روز رسانی: ٣ شهریور ۱۳۹۱

دیگر جشن های باستانی تابستان:

جشن آب پاشونک - ١ تیر

جشن نیلوفر - ۶ تیر

جشن تیرگان - ١٣ تیر

جشن امردادگان - ٧ امرداد

جشن چله تابستان - ١٠ امرداد

جشن جشن خنکی هوا (فغدیه) - ١ شهریور

جشن شهریورگان - ۴ شهریور

خزان جشن - ٨ شهریور

 

دیگر جشن های باستانی ایران...


comment نظرات ( )
واپسین به روز رسانی


نمایش تمام صفحه


نوشتارهای ما را می دزدند و هیچ مرجعی پاسخ گو نیست

دزدهای فضای مجازی

کانال رسمی خردگان