هفت کشور

Seven Countries

پس از پدید آمدن تارنمای خردگان، بسیاری از نوشتارهای این تارنگار به خردگان واگذار شد

واپسین به روز رسانی
جشن بهمنگان (بهمنجه)
فرستنده : مجید خالقیان - ساعت ۱٢:۳۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۳ بهمن ۱۳٩٠

بهمن روز از بهمن ماه برابر با دوم بهمن ماه ، مصادف با جشن بزرگی است که در طول تاریخ مورد توجه ایرانیان بوده است .

بهمن یکی از هفت امشاسپند است . به طور کلی نام ها و معنی بهمن به این شرح است :

 

نام اوستایی : وهومنَنگه

نام پهلوی : وهومن

نام فارسی : بهمن

معنی : اندیشه نیک

 


این جشن بعد از اسلام با نام بهمنجه مشهور بوده است و شعرای زیادی از این جشن سخن گفتند .

جالب است که بدانیم بهمن نام یک گل است که در این جشن بسیار گرامی داشته می شده است و همچنین نام یکی از ردیف های موسیقی هم بوده که اکنون آگاهی زیادی از آن نیست .

 

بهمنگان ( بهمنجه )

در صفحه 210 ترجمه خرده اوستا چنین آمده است : در جشن بهمنگان به مناسبت اینکه امشاسپند بهمن در جهان مادی نگهبان چهارپایان سودمند است از خوردن گوشت پرهیز می کنند . ایرانیان قدیم این روز را به احترام آن جشن می گرفتند و شادی می کردند و خود را برای پیروی از صفات پسندیده ی آن ، که راهنمای پیشرفت و سعادت است آماده می ساختند.

ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم می نویسد : « بهمنجه بهمن روز است از بهمن ماه . ایرانیان در این روز بهمن سفید ( منظور گل بهمن ) با شیر خالص و پاک می خورند و می گویند حافظه را زیاد می کند و فراموشی را از بین می برد . اما در خراسان هنگام این جشن مهمانی می کنند و بر دیگی که در آن از هر دانه ی خوردنی و گوشت حیوان حلال گوشت و تره و سبزیها وجود دارد ، غذا می پزند و به مهمانان می دهند و برای هر یک از نعمتهای خدا سپاس به جای می آورند.»

اسدی توسی نیز در لغت فرس می گوید : « بهمنجه جشنی است که دوم روز از بهمن ماه کنند ، طعام ها سازند و بهمن سرخ و زرد ( باز هم منظور گل بهمن است ) بر کاسه ها نهند و ماهی و تره و ماست آزند ( آزدن و آژدن یعنی مخلوط کردن )

 

گل بهمن

چنان که از نوشتار ابوریحان و اسدی توسی برمی آید گیاهی هم به نام امشاسپند بهمن خوانده می‌شود که در بهمن ماه یا زمستان باز می شود و در پزشکی این گیاه معروف است و در تحفه ی حکیم مؤمن و بحرالجواهر، بیخی سفید یا سرخ رنگ مانند زردک و خوشبو با اندک صلابت و کجی و خارناک تعریف شده است.

 

همین گیاه است که در فرانسه «Behen» خوانده می شود و در گذشته ریشه ی آن را به‌ نام بهمن سرخ و بهمن سفید در داروخانه های اروپا به کار می بردند.

 

 

اشعار بهمنجه

 در پایان به چندی از اشعاری که بهمنجه در آن مورد توجه قرار گرفته است را مرور می کنیم :

بعد ما کز سر عشرت همه روز افکندی / سخن رفتن و نارفتن ما در افواه

اندر آمد بدر حجره ی من صبحدمی / روز بهمنجه یعنی دوم بهمن ماه

(انوری)

 

فرخش باد و خداوند فرخنده کناد / عید فرخنده و بهمنجه بهمن مه را

(فرخی)

 

به جوش اندرون ، دیگ بهمنجه / بگوش اندرون ، بهمن و قیصران

( بهمن و قیصران نام دو ردیف از دستگاه های ایرانی بوده است که بر باد رفته ...)

...

رسم بهمن گیر و از سر تازه کن بهمنجه / ای درخت ملک ، بارت عز و بیداری تنه

...

اورمزد و بهمن و بهمنجه فرخ بود / فرخت باد اورمزد و بهمن و بهمنجه

(منوچهری دامغانی)

 

یاری نامه ها:

اصل و نسب و دین های ایرانیان باستان – عبدالعظیم رضایی

زروان – فریدون جنیدی

پایگاه پژوهشی آریابوم


comment نظرات ( )
واپسین به روز رسانی

نوشتارهای ما را می دزدند و هیچ مرجعی پاسخ گو نیست

دزدهای فضای مجازی

کانال رسمی خردگان