نگاره فروهر

چنین می نماید که این نگاره، نشان رسمی شاهنشاهی هخامنشی بوده است. نگاره ی مورد بحث، نماد قلمرویی بود که از اقوام گوناگون با زبان ها و فرهنگ های متنوع تشکیل می شد. شاید بتوان شاهنشاهی هخامنشی را «دهیو های پیوسته» و یا «ساتراپ های پیوسته» نامید؛ چرا که این قلمرو از اتحاد کشورهای گوناگون بوجود آمد و دهیو ها یا ساتراپ های (ایالات) مختلف استقلال نسبی داشتند.

در آثار به جا مانده از دوره هخامنشیان، نگاره مورد بحث با رنگ های سبز، سفید و قرمز دیده شده است؛ که امروز در موزه لوور نگه داری می شود. این موضوع شاید به ما نشان دهد که سه رنگ سبز، سفید، قرمز، از هزاران سال پیش در سرزمینی که امروز به نام ایران می شناسیم، جای داشته است.

البته ساختارِ این نگاره، در زمان ها و مکان های مختلف با هم تفاوت دارند، حتی در تخت جمشید با چندین گونه از این نگاره روبه رو می شویم!

 

از طرفی برخی از پژوهش گران این نگاره را نمادی از «اهورامزدا» می دانند اما برخی هم آن را مرتبط با فرهنگ ایرانیان باستان و «فَروهَر» در نظر می گیرند. امروز هم بیشتر از این نماد با عنوان «فَروهَر» یاد می شود.

بر اساس عقاید ایرانیان باستان و همچنین اعتقادات زرتشتی، فروهر یا فرورد یکی از نیرو های ۵ گانه آدمی است که در سراسر زندگانی، حافظ و نگهبان اوست. این نیرو پیش از آنکه آدمی به این دنیا بیاید آفریده شده است و در زندگی او را همراهی می کند و به سوی پیشرفت فرا می خواند. بعد از مرگ هم پاک باقی می ماند. فروهر فقط متعلق به آدمیان نیست و دیگر موجودات هم دارای فروهر می باشند.

بر اساس باور های ایرانیان باستان، ابتدا تمام فروهران آفریده شده، پس از آن جهان مادی بوجود آمد و فروهران یکایک به زمین فرود می آیند و در تن و روان موجودات جای می گیرند و با مرگ موجودات به پیشگاه اهورامزدا باز می گردند.

فریدون جنیدی، زروان، ص ٩۴

 

باور به فروهر و گفته های پیرامون آن، کم و بیش در دوران پس از اسلام هم در اندیشه های عرفانی ایرانی به جا مانده است و می توان این باور را به عنوان دستاوردهای فرهنگی هزاران ساله ایرانیان در نظر گرفت.

بسیاری از پژوهشگران نگاره ی مورد بحث را نمادی از فروهر می دانند و به تک تک جزئیات آن مفاهیمی منسوب می دارند. این مفاهیم را می توان در هفت جمله زیر بیان کرد:

١- چهره فروهر همانند آدمی است، از این رو گویای پیوستگی با آدمی است، او پیری است فرزانه و کار آزموده، نشانه از بزرگداشت و سپاس از بزرگان و فرزانگان و فرا گیری از آنان دارد.

۲- دو بال در پهلوها که هر کدام سه پر دارند این سه پر نشانه سه نماد اندیشه نیک، گفتارنیک، کردارنیک که هم‌زمان انگیزه پرواز و پیشرفت است.

۳- در پایین تنه فروهر سه بخش، پرهایی بسوی پایین است، که نشانه پندار و گفتار و کردار نادرست و یا پست هستند. از اینرو آن را، آغاز بدبختی‌ها و پستی برای آدمی می‌دانند.

۴- دو رشته که در سر هر یک گردی (حلقه) چنبره شده‌ای دیده می‌شوند، در کنار بخش پایینی تنه هستند که نماد سپنتا مینو و انگره مینو هستند، که یکی در پیش پای و دیگری در پس آن است. این رشته‌ها هر یک در تلاش هستند که آدمی را بسوی خود بکشند؛ این نشانه آن است که آدمی باید به سوی سپنتا مینو (خوبی) پیش رود و به انگره مینو (بدی) پشت نماید.

۵- یک گردی (حلقه) در میانه بالاتنه فروهر وجود دارد این نشان، جان و روان جاودان است که نه آغاز و نه پایانی دارد.

۶- یک دست فروهر کمی به سوی بالا و در راستای سپنتا مینو اشاره دارد که نشان دهنده سپاس و ستایس اهورمزدا و راهنمایی آدمی بسوی والایی و راستی و درستی است.

۷- در دست دیگر گردی (حلقه‌ای) دارد که نشانه وفاداری به عهد و پیمان، و نشانگر راستی و پاک خویی و جوانمردی و جوانزنی است.

با سپاس از:

رستم جی کاما

مهرداد قدردان

/ 7 نظر / 31 بازدید
عارفه

درود دوست عزيز [لبخند] طبق معمول چند تا پست عقب افتادم [چشمک] ( برم يه دوري تو وب بزنم ) ميگم كاش ميشد از نگاره فروهر براي ارم هامون استفاده مي كرديم ... حيفه به دست فراموشي سپرده بشه ... سپاس فراوان [گل]

سیما

سلام من دیوونه اینجور مطالب هستم، خیلی دوست دارم چندین ساعت وقت بذارم و یه همچین چیزهایی رو بخونم. مطالب زیادی در این مورد خونده بودم ولی این رو نمیدونستم که نمایه فروهر نماد چیه. یه بار جایی خوندم که توی یکی از فیلمها (فکر کنم چارچنگولی) شخصی که نقش یکی از اراذل و اوباش رو بازی میکرده لباسی به تن داشته که این نمایه روش بوده و از طرفی چند ماه قبل یا بعدتر از اکران اون فیلم کنسرتی اجرا کرده بود که این نمایه رو بسیار بزرگ درست کرده بودن و پشت سرش گذاشته بودن! ممنون[گل]

رازینه

سلام. ممنون از اطلاعات سودمندی که ارائه دادی. قسمتی رو خوندم از نوشتت و یاد این افتادم که حلقه رو ایرانی ها برای عهد و پیمان به هم میدادن. مثل امضا کردن سند. و بعدها هم که برای پیمان ازوداج هم حلقه رو به عنوان نماد برگزیدن. باز هم ممنون. [گل]

مهربد

با پروانه شما نوشتار زیبایتان را اینجا (با لینک به وبلاگتان) رونوشتم: http://www.daftarche.com/showthread.php/478-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86?p=11847&viewfull=1#post11847

رضا يار احمدي

سلام فكر نمي كنيد علائمي چون فروهر و ... نمادهايي غير اسلامي هستند و استفاده از آنها مي تواند داراي اشكال باشد. به من هم سر بزنيد. ممنون

هانی باران

ممممممممممممن عاشق این دوره ام واقعا ازتون ممنونم[قلب][چشمک][گل]

داود

دوست من خسته نباشی مطالب جالبی بودند . حیف که بنده دیر با وبلاگ شما آشنا شدم