زایش مهر

پاییز را می توان فصل «مهر» دانست. روزهای نخستین این فصل زیبا همراه با جشن مهرگان است و جالب آنکه پایان این فصل هم با «مهر» در ارتباط می باشد.  واژه یلدا به معنای زایش، زادروز و تولد است و می توان این شب را جشن زایش «مهر» دانست. هرچند درباره ی شب یلدا تعبیر های گوناگونی بیان می شود اما از گفته ها بر می آید که این شب با مهر و مهربانی پیوند تنگاتنگ دارد.

یلدا و مراسمی که در نخستین شب زمستان و بلند ترین شب سال برپا می کنند سابقه ای بسیار دراز دارد. گذشتگان ما مشاهده می کردند که در بعضی ایام و فصول، روزها بسیار بلند می شود. به همان نسبت بلندی، از  روشنی و نور خورشید بیشتر استفاده می کردند و می نگریستند که شب ها کوتاه است. کم کم این اعتقاد برایشان پیدا شد که نور و تاریکی مرتب در نبرد و کشمکش هستند، گاه خورشید و فروغ چیره شده و ساعات بیشتری در پرتو خود مردم را نیرومند نگاه می دارد و گاه مقهور تاریکی واقع شده و ساعات کمتری با فروغ و تابش فیض می رساند. در طول سال، در یافتند که کوتاه ترین روزها، آخرین روز پاییز، یعنی روز سی ام آذر و بلند ترین شب ها، شب اول زمستان، یعنی نخستین شب دی ماه است، اما بلافاصله پس از این بلندترین شب سال، از آغاز دی،  روزها به تدریج بلند تر و شب ها کوتاه تر می شوند. شاید همین موارد باعث پیشرفت اخترشناسی و ایجاد یک گاهشماری دقیق در ایران شد.

با سپاس از «گاهشماری و جشن‌های ایران باستان، هاشم رضی»

/ 1 نظر / 14 بازدید
لیندا

مطالب مثل همیشه عالی خسته نباشید